Evde Domates Salçası Nasıl Yapılır? Kışlık Salça İçin Püf Noktalar

Yaz sonundan ekim ayına kadar pazarlarda salçalık domates bol bulunur, birçok evde de kışlık hazırlıklar bu dönemde başlar. Evde domates salçası yapmak için etli domatesleri kendi suyunda kaynatıp süzgeçten geçirmeniz, ardından kısık ateşte koyulaşana kadar pişirmeniz yeterlidir.

Bu yazıda salçalık domates seçiminden kavanozlamaya kadar tüm adımları, güneşte kurutma yöntemini ve salçanın küflenmemesi için dikkat edilmesi gerekenleri bulabilirsiniz.

İçindekiler

Salça İçin Hangi Domates Seçilmeli?

Salçanın tadını büyük ölçüde domates belirler. Sulu, yuvarlak sofralık domatesler yerine etli ve az sulu salçalık domatesleri seçmenizde fayda var. Su oranı düşük domates daha az fire verir ve daha kısa sürede koyulaşır.

İyice olgunlaşmış domatesler salçaya hem daha canlı bir renk hem de daha dolgun bir tat verir. Ezik, çatlak ya da çürümeye başlamış domatesleri ise ayırmanız gerekir; bu domatesler salçanın çabuk bozulmasına yol açabilir.

Ev Yapımı Domates Salçası İçin Malzemeler

10 kg salçalık domates
100–150 g kaya tuzu
Kavanozların üzerine gezdirmek için zeytinyağı

Ne kadar salça çıkar? Domates pişerken suyunun büyük kısmını kaybeder. Bu yüzden 10 kg domatesten genellikle 1–2 kg civarında salça elde edilir. Domates ne kadar etliyse verim de o kadar artar. İlk denemede tarifi yarıya indirebilirsiniz.

Gerekenler: Geniş ve kalın tabanlı bir tencere, uzun saplı tahta kaşık, delikleri sık bir süzgeç ya da sebze pürüzsüzleştirici ve temiz cam kavanozlar.

Ocakta Domates Salçası Nasıl Yapılır?

1. Domatesleri hazırlayın. Domatesleri bol suda yıkayın, saplarını çıkarıp iri parçalara bölün. Kabuklarını soymanıza gerek yok, birazdan süzgeçte ayrılacaklar.

2. Kendi suyunda kaynatın. Doğradığınız domatesleri geniş tencereye alın ve su eklemeden orta ateşte pişirin. Domatesler kısa sürede suyunu salıp iyice yumuşar.

3. Süzgeçten geçirin. Biraz ılınan domatesleri süzgeçten ya da pürüzsüzleştiriciden geçirerek kabuk ve çekirdeklerinden ayırın. Elinizde pürüzsüz, akışkan bir domates püresi kalır.

4. Kısık ateşte koyulaştırın. Püreyi yeniden tencereye alın ve kısık ateşte, ara ara karıştırarak pişirin. Salçanın kıvamı bu aşamada oluşur: su buharlaştıkça renk koyulaşır, kıvam yoğunlaşır. Bu aşama domatesin miktarına ve sululuğuna göre birkaç saat sürebilir.

5. Tuzunu ekleyin. Püre koyulaşmaya başladığında tuzu ekleyip karıştırın. Salça kaşıktan zor akan bir kıvama gelince ocağı kapatın.

Kıvam nasıl anlaşılır? Tahta kaşıkla tencerenin dibinde bir çizgi çekin. Çizgi hemen kapanmıyorsa salça olmuştur.

Güneşte Salça Nasıl Kurutulur?

Balkonunuz ya da bahçeniz gün boyu güneş alıyorsa geleneksel yöntemi de deneyebilirsiniz. Tuzunu eklediğiniz domates püresini geniş tepsilere ince bir tabaka hâlinde yayın. Üzerini toz ve sinekten korumak için tülbentle örtmeniz iyi olur.

Tepsileri birkaç gün güneşte bekletin, gün içinde ara ara karıştırın ve akşamları nem almaması için içeri alın. Tepsiyi eğdiğinizde salça akmıyorsa kavanoza basabilirsiniz. Süre havaya bağlı olduğu için hava kapalıysa ya da nem yüksekse işi ocakta bitirmek daha güvenlidir.

Salça Kavanozlara Nasıl Basılır ve Saklanır?

Kavanozları hazırlayın: Kavanozları ve kapaklarını iyice yıkayıp kaynar suda bekletin. Doldurmadan önce içlerinin tamamen kurumuş olması gerekir.
Hava boşluğu bırakmayın: Salçayı kaşığın tersiyle bastırarak doldurun, arada hava kabarcığı kalmasın.
Üzerini yağla örtün: Kavanozun en üstüne ince bir zeytinyağı tabakası dökün. Bu tabaka salçanın havayla temasını keser.
Serin ve karanlık yerde saklayın: Kavanozları kiler ya da dolap gibi serin, kuru ve güneş almayan bir yere kaldırın. Açtığınız kavanozu buzdolabında saklamanız gerekir.

Salça Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kısık ateşte pişirin: Yüksek ateşte salçanın dibi tutar ve yanık tadı bütün tencereye geçer.
Sıçramaya karşı dikkatli olun: Koyulaşan salça kaynarken sıçrayabilir. Uzun saplı kaşık kullanmanız ve karıştırırken tencereye fazla eğilmemeniz iyi olur.
Tuzu eksik bırakmayın: Tuz lezzet vermesinin yanı sıra salçanın bozulmadan kalmasına da yardımcı olur. Geleneksel olarak iyotlu sofra tuzu yerine kaya tuzu tercih edilir.
Kuru ve temiz kaşık kullanın: Islak ya da kirli kaşık salçanın küflenmesine yol açabilir. Kullandıktan sonra kavanozun üzerine biraz zeytinyağı eklemenizde de fayda var.
Biber salçası da benzer şekilde yapılır: Kapya biberin sapını ve çekirdeklerini ayıkladıktan sonra aynı adımları izleyebilirsiniz.
Tüpünüzü önceden kontrol edin: Salça saatlerce ocakta kalır. Başlamadan önce tüpünüzde yeterli gaz olup olmadığına bakmanızda fayda var; gerekirse yedek tüpünüzü önceden sipariş edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Salça neden küflenir?

Salça genellikle yeterince koyulaşmadığında, tuzu az kaldığında ya da kavanoza hava girdiğinde küflenir. Temiz ve kuru kavanoz kullanmak, üzerini zeytinyağıyla örtmek ve salçayı kuru kaşıkla almak küflenmeyi büyük ölçüde önler.

Ev yapımı salça ne kadar dayanır?

Temiz kavanozlara basılıp serin ve karanlık bir yerde saklanan ev yapımı salça aylarca dayanabilir. Açtığınız kavanozu buzdolabında saklamanız gerekir. Salçada küf, köpürme ya da ekşi bir koku fark ederseniz tüketmeyin.

Salça için domateslerin kabuğunu soymak gerekir mi?

Hayır. Domatesleri kabuklu kaynatıp süzgeçten geçirdiğinizde kabuk ve çekirdekler ayrılır.

Salça ocakta kaç saatte pişer?

Süre domatesin sululuğuna ve miktarına bağlıdır, genellikle birkaç saat sürer. Kıvamı anlamanın en pratik yolu tencerenin dibine kaşıkla çizgi çekmektir.